Definities van Seksueel Misbruik!

In onze cultuur betekent man-zijn géén emoties uiten. Mannelijkheid is gedefinieerd in negatieve termen: NIET huilen, NIET naar jezelf luisteren, NIET over je gevoelens praten, er NIET vrouwelijk uitzien. ECHTE mannen eten biefstuk. ECHTE mannen dansen niet.  Anders gezegd, onze mannelijke identiteit is gebaseerd op het blokkeren van iedere lichamelijke of emotionele uiting.

Deze rigiditeit en ongevoeligheid vormen de grondslag waarop mannen hun identiteit bouwen. Het is niet zo dat mannen geen sensitiviteit bezitten; het is alleen VERBODEN er uiting aan te geven. als ze door andere mannen, als man willen worden beschouwd. In die zin vereist een man worden jezelf afsnijden van zowel je hart als het lichaam en je bent helemaal een man wanneer je deze amputatie zonder tranen of zelfbeklag uitvoert.

(Guy Courneau; Afwezige vader, verloren zonen. © 1991) © 2000 scriptie Piet Faber & Arend Pot  


Algemene Beschrijving van een man!!!1

  1. Het hebben van een betaalde baan is het belangrijkste in het leven van een man.
  2. Mannen zijn handelingsgericht en prestatiegericht.
  3. Een man moet de kost verdienen voor zichzelf en voor degenen die van HEM afhankelijk zijn.
  4. Mannen concurreren: als man moet je beter, sneller, sterker en efficiënter zijn dan andere mannen [en vrouwen natuurlijk].
  5. Mannen zijn zelfstandig, onafhankelijk en kunnen alles alleen.
  6. Een man heeft geen hulp nodig.
  7. Mannen hebben zichzelf onder controle, zijn NIET bang en huilen NIET.
  8. Mannen zijn agressief, weten zich echte beheersen, maar laten NIET over zich heen lopen.
  9. Een man dient degenen die van hem afhankelijk zijn te beschermen.
  10. Een man is GEEN slachtoffer.
  11. Mannen ervaren intimiteit via seksualiteit.
  12. Een man moet seksueel presteren en voor nageslacht zorgen.

Over de bovenstaande coderingen hoef ik volgens mij weinig te zeggen,ze zijn voor mij en ik denk voor de meeste mannen erg herkenbaar. Je kunt bovenstaande opmerkingen positief en negatief vertalen. Dit zit voor mijn gevoel samengevat in het volgende citaat:

 

                 “Mannen zijn vaak als een lonesome cowboy”


Definitie Sandra Fekkes:

Seksueel misbruik is een ernstige vorm van kindermishandeling, waarvan de jongen [als het meisje] slachtoffer van wordt. De groep jongens wordt nog steeds onvoldoende onderkend door zowel hulpverleners als ook door de media. Deze scriptie, © Sandra Fekkes 2004, probeert dit beladen onderwerp aan de orde te stellen. Hiervoor is onderzocht of, en zo ja hoe, hulpverleners omgaan met jongens én mannen die, als jongen, seksueel misbruikt zijn en daarvoor in therapie gaan. 

Een ander doel van deze scriptie is het in kaart brengen van de verschillen in de therapie van seksueel misbruikte jongens én mannen [en van vrouwen]. 

In deze scriptie wordt onder seksueel misbruik van jongens verstaan: seksuele contacten van volwassen personen [mannen] met een jongen onder de 16 jaar, die plaatsvinden TEGEN zijn zin of waarbij de jongen het gevoel heeft of heeft gehad, de seksuele contacten NIET te kunnen weigeren en die op het moment van ondervraging als NEGATIEF en ONVRIJWILLIG worden benoemd [© Draijer in Dijkstra, 1996]


Definitie Josine Kersten & Lonneke Jansen 2000:

Seksueel misbruik is het misbruik maken van jou machtspositie t.o.v. een ander met de bedoeling zelf een vorm van seksuele bevrediging te krijgen. Wanneer kinderen opgroeien leren zij de wereld kennen, door om zich heen te kijken en door te vragen proberen zij het leven te begrijpen. Van de volwassenen krijgt het kind liefde, tederheid, geborgenheid, hulp, bescherming en zekerheid. Als een volwassene een kind seksueel misbruikt, dan gebruikt hij de liefde of het vertrouwen voor zijn seksuele behoeften, hierdoor kan er een machtsverhouding ontstaan. Voor vele jongens/meisjes maakt seksueel misbruik deel uit van hun dagelijkse leven. Seksueel misbruik komt zoveel voor dat je er van uit kan gaan, dat er in iedere kleutergroep, in iedere schoolklas kinderen te vinden zijn, die seksueel misbruikt worden.

 


Definities van Hennie Weijs 1996:

Masker (incest)

 

Achter de maskers zitten jonge mensen;

Die graag wat anders zouden wensen.

Jongens verstoppen daar hun pijn;

En zwijgen dat zij daar eenzaam zijn

 

Hun nood is groot en er is geen lied;

Maar is er iemand die het ziet

Achter hun uiterlijke schijn;

Zit hun hart dat beeft van pijn.

 

Een schreeuw van binnen; een hart dat bloedt;

Dat gaat dan ook helemaal niet goed.

Hun tranen komen wel omhoog;

Maar op zijn gezicht blijft het droog.

 

Weg met het masker; ik wil het niet;

Dan maar pijn en veel verdriet.

Misschien zijn er mensen die kijken;

En mij hun hand willen reiken.

 

Dan hoef ik niet alleen te gaan;

En gaan wij samen er vóór staan.

Totdat mijn lied weer helder klinkt;

En licht het van mijn duisternis wint

 

Jasp.

 

VERVOLG Incest:

 

Vaak wordt er bij incest slachtoffers gedacht aan meisjes. Men vergeet dat dit ook bij jongens kan gebeuren omdat voornamelijk toch meisjes seksueel misbruikt worden. Mensen kijken er vaak anders tegenaan. Hoe kan een jongen nou seksueel misbruikt zijn, een jongen is toch sterk en kan zich toch verweren? Mensen kunnen zich daar goed in vergissen.

 

In dit referaat wordt beschreven wat incest is en wat de volgen voor jongens (kunnen) zijn. Wat de reacties / ervaringen zijn van mannelijke slachtoffers. Ook worden de vrouwelijke plegers erin omschreven en de kenmerken daarvan. Als hoofdpunt wordt er uitgebreid beschreven hoe Jeffrey Fishman te werk gaat om seksueel misbruikte jongens te helpen bij het verwerken van hun ervaringen met seksueel misbruik.


Zomaar een paar verhalen van:

 

John 25 jaar:

 

Ik was 12 jaar toen mijn moeder bevriend werd met Chip. In het begin was HIJ erg aardig voor mij. HIJ nam mij mee naar de races en HIJ kocht is en snoepgoed voor mij. Maar op een dag toen mijn moeder niet thuis was, smeet HIJ mij op een bed en HIJ verkrachtte mij. HIJ zei dat HIJ mij ging pakken en HIJ trok mijn broek uit. Ik probeerde HEM van mij af te duwen, maar HIJ was veel sterker dan ik en HIJ deed met mij wat HIJ wilde.

Het deed erg zeer, maar daar trok HIJ zich niets van aan en HIJ zei dat HIJ mij zou vermoorden als ik het aan iemand anders zou vertellen. Ik was zo bang, dat ik het héél lang heb verzwegen. HIJ woonde niet bij ons, maar HIJ was er vrijwel altijd en zodra mijn moeder de deur uit was, verkrachtte HIJ mij weer. Ik lag op bed en ik moest het ondergaan en intussen bedacht ik wat ik HEM allemaal zou aandoen, als ik ooit de kans kreeg. Ik haatte hem héél erg en ik wilde HEM vermoorden.

Eens heb ik zelfs een revolver in het nachtkastje gestopt, toen ik wat ouder was. Ik was van plan HEM dood te schieten, maar ik durfde het niet. Ik haatte ZIJN gezicht en ik haatte ZIJN stem. Ik wil HEM nog steeds vermoorden. Als ik HEM nu kon vinden zou ik het alsnog doen.

Twee jaar heeft het geduurd, toen kwam ik in moeilijkheden en verliet ik de stad. We hebben noit meer iets van HEM gehoord en ik vind dat HIJ geluk heeft gehad.

Iets dergelijks is me nooit meer overkomen, maar ik kan het nog steeds NIET vergeten en ik haat HEM nog steeds.

 

 

William, 23 jaar

Mijn stiefmoeder was heel apart. Met haar zestien jaar was ze zelf nog een kind. Mijn vader was een woesteling. Die meestal van huis was. Of hij werkte op een booreiland, of hij zat in de gevangenis. Als hij van huis was wilde hij niet voor mijn broer en mij zorgen. Wij moesten bij de buren om eten bedelen. Als hij thuis was deed ze poeslief tegen ons. Wij vertelden het aan pa, maar hij ranselde ons af omdat we volgens hem leugens vertelden.

Toen ik zes was begon ze heel lief tegen me te doen. Ik was te jong om te begrijpen wat daar achter stak. Ze nam me bij zich in bed en knuffelde en kuste me. Ze leerde me alle mogelijke seksuele handelingen. Iedere dag die God gaf moest ik al die dingen met haar doen. Ik dacht dat dit betekende dat ze van me hield. In ieder geval behandelde ze me anders dan mijn broertje, die smeet ze van de trap.

Ik heb het nooit aan mijn vader verteld. Ik voelde intuïtief dat ik moest zwijgen over die dingen omdat ik haar anders zou verliezen. Zelfs toen ze me naar kostschool stuurde dacht ik nog dat ze van me hield. Bij het afscheid omhelsde ze me. Ik dacht dat het mijn schuld was dat het fout was gelopen. Ze heeft mijn beeld van de liefde en van mezelf danig verstoord.


Definitie Burn & Estep:

Burn & Epstep omschrijven 4 criteria, waaraan ervaringen van seksueel misbruik in de Westerse samenleving moetren voldoen, zodat een individu als een jongen [slachtoffer] wordt gezien, namelijk:

1.  Slechts de ernstigere vormen van misbruik worden als misbruik beschouwd. 

2. Slachtoffers moeten aannemelijk kunnen maken dat zij geen enkele verantwoordelijkheid dragen  voor het gebeurde; 

3.  Er moet sprake zijn van (enige mate van) fysieke beschadiging zoals in de vorm van verwon­din­gen. 

4.  Er moet sprake zijn van (extreme) dwang. 


Definitie Barbra Pol 2002:

Alle verschillende boeken die ik gelezen heb met betrekking tot dit onderwerp, werken met een andere definitie. Ik zal hiervan twee voorbeelden geven. In het boek “Er zijn geen namen voor” geschreven door Jos van den Broek wordt uitgegaan van de definitie van N. Draijer:

Er is sprake van seksueel misbruik “als de seksuele contacten tegen de zin van het kind plaats vinden, of als deze contacten als gevolg van emotionele druk, vanzelfsprekend overwicht of dwang van de dader niet kan weigeren. Ook moet er sprake zijn van lichamelijk contact

De omschrijving die mij meer aanspreekt omdat hij een aantal belangrijke dingen duidelijk maakt die in de definitie van Draijer niet zo duidelijk naar voren komen is de volgende:

Seksuele contact(en) van een persoon (of meerdere personen) met een jongen onder de 16 jaar, die plaatsvinden tegen zijn zin of waarbij de jongen het gevoel heeft (of achteraf heeft gehad) de seksuele contacten niet te kunnen weigeren en die als negatief en onvrijwillig worden benoemd. Deze omschrijving heeft betrekking op misbruik door verwanten binnen het gezin of familie en op misbruik door anderen buiten de familie.

Deze definitie is specifiek gericht op jongens en maakt hem daarom ook bruikbaar voor mijn scriptie. Ik heb deze definitie overgenomen uit de brochure uit de schaduw, uitgegeven door de Stichting Ambulante Fiom. De dingen die deze definitie duidelijk maakt zijn:

  1. Het gaat om jongens tot 16 jaar;
  2. Het gaat om seksuele contacten die als negatief en onvrijwillig worden benoemd;
  3. Het gaat om zowel misbruik door verwanten als om misbruik door onbekenden;

Onderzoek naar seksueel misbruik van jongens in het verleden

Vermoedelijk wordt ongeveer 1 op de 20 mannen in zijn jeugd seksueel misbruikt. Waarschijnlijk zijn er in Nederland 375.000 volwassen mannen die als kind seksueel misbruikt werden.1 Je kunt niet zomaar alle gegevens van de verschillende onderzoeken vergelijken, omdat er grote verschillen zijn in de grote van de onderzochte groepen. In deze paragraaf  zal ik de uitkomsten van verschillende onderzoeken vergelijken, maar het is van belang dat we voorzichtig zijn met het trekken van conclusies op basis van de gegevens die op dit moment beschikbaar zijn. In Nederland zijn de volgende onderzoeken gehouden en gepubliceerd naar het aantal jongens dat seksueel misbruikt wordt, na 1994 zijn er maar weinig publicaties geweest rondom dit onderwerp.

 

Aard van het misbruik

Het is een feit dat seksueel misbruik van jongens bestaat. Maar hoewel we inmiddels weten dat er een behoorlijk aantal mannen in hun kindertijd seksueel misbruikt is moet er wel gezegd worden dat elke misbruik situatie een unieke situatie is, ondanks dat er veel overeenkomsten in situaties en gevolgen zijn. Feit is daarom dat seksueel misbruik voor elke man weer anders is. Anders in wat er gebeurde. Anders in de betekenis die iemand eraan geeft. [i]

De manier van misbruiken speelt een belangrijke rol in de gevolgen die een man aan het misbruik kan ondervinden. Als je kijkt naar het beoordelen van seksueel misbruik zijn twee zaken erg belangrijk: het gaat niet alleen om openlijke maar ook om verhulde vormen van misbruik en het gaat om de intentie van de pleger, hij of zij is gericht op de eigen seksuele bevrediging.[ii]

Om een beter beeld te kunnen vormen van de verschillende vormen van misbruik zal ik hieronder een aantal voorbeelden geven:

  1. Het dwingen tot anaal of vaginaal contact en het dwingen tot pijpen van de dader of zich laten pijpen – beffen of vingeren van de vagina;
  2. Het “spelen” met de geslachtsdelen door de dader, de jongen tegen zich aandrukken of wrijven; het naakt fotograferen of op video opnemen, de jongen daarmee chanteren en zo opnieuw seksueel contact afdwingen;
  3. Het op onverwachte tijden en plaatsen exhibitioneren (het laten zien van geslachtsdelen) van de dader tegenover de jongen en hem te vragen bij het helpen aan- en/ of uitkleden;
  4. De jongen verplichten te kijken naar geslachtsgemeenschap en daarbij “lesgeven” in seksualiteit;
  5. Het tonen van (kinder)pornografie met het doel dat normaal te laten lijken om de jongen te verleiden tot seksueel contact;
  6. Het aanzetten van kinderen tot onderling seksueel contact waarbij de dader toekijkt of masturbeert;
  7. Het baden en douchen met een jongen onder het mom van opvoedkundige motieven waarbij de penis van de jongen gewassen wordt of gecontroleerd wordt of de penis kan groeien en stijf kan worden;
  8. Het gezamenlijk baden en betreden van de badkamer of de slaapkamer als de jongen duidelijk te kennen geeft daar geen prijs op te stellen;
  9. Het voortdurend voeden van de jongen met verhalen over seks en seksualiteit met de bedoeling hem te prikkelen of te verleiden.

Bij veel van deze vormen van misbruik gaat het niet alleen om het aanraken van de jongen door de dader, maar ook om het voor de jongen verplichten om de dader aan te raken.

[i] Stichting Ambulante Fiom, uit de schaduw ’s Hertogenbosch 2001; blz. 5

[ii] Jos van den Broek, Er zijn geen namen voor, Utrecht 1991; blz. 21


Definitie SAS2000:

Hij die met iemand van wie hij weet dat hij in staat van bewusteloosheid of lichamelijke onmacht verkeert, dan wel aan een zodanige gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van zijn geestvermogens lijdt dat hij niet of onvolkomen in staat is zijn wil daaromtrent te bepalen of kenbaar te maken of daartegen weerstand te bieden, handelingen pleegt die bestaan uit of mede bestaan uit het seksueel binnendringen van het lichaam en hij die met iemand beneden de leeftijd van twaalf jaren handelingen pleegt die bestaan uit of mede bestaan uit het seksueel binnendringen van het lichaam en hij die met iemand, die de leeftijd van twaalf jaren maar nog niet die van zestien jaren heeft bereikt, buiten echt, ontuchtige handelingen pleegt die bestaan uit of mede bestaan uit het seksueel binnendringen van het lichaam en hij die door geweld of een andere feitelijkheid of bedreiging met geweld of een andere feitelijkheid iemand dwingt tot het plegen of dulden van ontuchtige handelingen, wordt, als schuldig aan feitelijke aanranding van de eerbaarheid en hij die door giften of beloften van geld of goed, misbruik van uit feitelijke verhoudingen voortvloeiend overwicht of misleiding een minderjarige van onbesproken gedrag, wiens minderjarigheid hij kent of redelijkerwijs moet vermoeden, opzettelijk beweegt ontuchtige handelingen met hem te plegen of zodanige handelingen van hem te dulden en hij die met iemand van wie hij weet dat hij in staat van bewusteloosheid of lichamelijk onmacht verkeert, dan wel aan een zodanige gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van zijn geestvermogens lijdt dat hij niet of onvolkomen in staat is zijn wil daaromtrent te bepalen of kenbaar te maken of daartegen weerstand te bieden of met iemand beneden de leeftijd van zestien jaren buiten echt ontuchtige handelingen pleegt of laatst gemelde tot het plegen of dulden van zodanige handelingen buiten echt met een derde verleidt en hij die ontucht pleegt met zijn minderjarig kind, stiefkind of pleegkind, zijn pupil, een aan zijn zorg, opleiding of waakzaamheid toevertrouwde minderjarige of zijn minderjarige bediende of ondergeschikte, de ambtenaar die ontucht pleegt met een persoon aan zijn gezag onderworpen of aan zijn waakzaamheid toevertrouwd of aanbevolen; de bestuurder, arts, onderwijzer, beambte, opzichter of bediende in een gevangenis, rijksinrichting voor kinderbescherming, weeshuis, ziekenhuis, of instelling van weldadigheid, die ontucht pleegt met een persoon daarin opgenomen; degenen die, werkzaam in de gezondheidszorg of maatschappelijke zorg, ontucht pleegt met iemand die zich als patiënt of cliënt aan zijn hulp of zorg heeft toevertrouwd en hij die van het opzettelijk teweegbrengen of bevorderen van ontucht door anderen met derden een beroep of een gewoonte maakt.


De Theorie van Jeffrey Fishman:

Mensen die seksueel misbruikt zijn, hebben verdere hulp nodig. Jeffrey Fishman ging aan het werk met een groep jongens, die seksueel misbruikt waren. Hij organiseert zijn groepen voor jongens met de leeftijd van 8 tot 12 jaar. Samen ondernamen ze verschillende activiteiten. In zijn mening over groepshulpverlening aan jongens neemt gebruik maken van de positieve, constructieve kanten van  mannelijkheid' (kracht, taaiheid, kameraadschap) een belangrijke plaats in. Daarnaast probeert hij zoveel mogelijk het gezin en de sociale omgeving van de jongens in te zetten. Jongens hebben door hun sekserol veroorzaakte beperkingen: moeite om emoties te uiten zoals pijn, verdriet, schaamte afhankelijkheid, behoefte aan hulp en zorg. Maar jongens hebben ook krachtige, positieve kanten. Jongens wordt aangeleerd om te overleven, om niet onderuit te gaan maar juist de sterkste te zijn in de competitie tussen jongens en mannen onderling. Jongens wordt geleerd om competitie in relaties te overleven. Het is de overtuiging van Fishman dat de therapeut die kracht kan gebruiken om deze jongens te begeleiden.

 

Het werken met de jongens

Een groep voor seksueel misbruikte jongens komt één keer per week bij elkaar gedurende 15 tot 20 weken. De begeleider is een man. Fishman vindt vrouwen voor jongens heel bedreigend. Een mannelijk rolmodel maakt de jongens minder kwetsbaar. De groep doet een serie van activiteiten en oefeningen, waarbij het gezamenlijk nastreven van een doel centraal staat. Alles is gericht op  onthullingsdag'.  

 

Vraag en antwoord:

Het geven van informatie, bijvoorbeeld seksuele voorlichting, is van wezenlijk belang. Veel mensen denken dat jongens die misbruikt zijn alles weten over seksualiteit. Vaak weten de jongens er helemaal niet zoveel vanaf of hebben ze alleen kennis van misbruikende seksualiteit. 

 

Verhalen vertellen en spelletjes spelen:

Een opdracht kan zijn: schrijf een verhaal over een kind dat bedreigd werd met misbruik maar het wist te voorkomen; over een misbruikt kind dat er wel over praatte; over een misbruikt kind dat er niet over praatte. Een voorbeeld van een vorm met de deelnemers van de groep: een negenkoppige monster dat met vijf poten op de grond staat. De negen koppen van het monster zijn uiteraard de hoofden van de jongens; er zullen wel wat voeten van de vloer moeten om het monster met vijf poten te laten staan. Dit spel vereist samenwerking, overleg, vertrouwen en lichamelijke nabijheid.

 

Fantaseren:

Ook jongens moeten zich samen rustig kunnen houden, dus eerst doen ze ontspanningsoefeningen. Daarna fantaseren ze over metaforen als: een zaal vol mensen die jou goed kennen en die je dierbaar zijn, die voor je applaudisseren; jongens die verdwaald zijn in de donkere jungle en die er samen uit moeten zien te komen, waar ze na talloze gevaren uiteindelijk lukt.

Een rollenspel spelen:

Jongens vinden rollenspellen heel leuk. Een rollenspel dat veel losmaakt is: De laatste confrontatie met de dader' (de jongen mag de pleger dan alles laten doen wat hij kan bedenken). Fishman bedenkt scènes waarin iedereen een rol krijgt. Bij een confrontatie met de dader speelt de één een politieagent, de ander een cipier enzovoorts.

 

(nooit verzonden) Brieven schrijven:

Zeg nooit: huiswerk! Veel van de hiervoor genoemde activiteiten worden thuis gedaan. De ouders moeten deze huisopdrachten ondertekenen. Op die manier zijn ze op de hoogt van wat de jongen tijdens de therapie doet, en hopelijk levert dat gespreksstof op.

 

Onthullingsdag:

Op onthullingsdag vertellen de jongens wat hen precies overkomen is. Vaak hebben ze daar behoefte aan, en willen ze het ook vanuit jongens‑bravoure:  als jij het vertelt, vertel ik het ook'. Het uiten van gevoelens speelt een grote rol, vooral het uiten van woede en agressie. Fishman geeft cadeaus in de vorm van een cake, een certificaat, felicitaties.

Belangrijk is ook om de jongens iets aan de gemeenschap te laten geven. Als voorbeeld noemt Fishman het schrijven van een krantje met (anonieme) informatie over hun misbruik ervaringen. Daarmee wordt iets negatiefs veranderd in iets constructiefs. Bovendien is het belangrijk de wereld te laten weten dat er mannelijke slachtoffers zijn.